Vitamine B12 tekort door diabetesmedicijn
Diabetespatiënten die het medicijn metformine landurig gebruiken, lopen het risico een tekort aan vitamine B12 te ontwikkelen. Dat hebben onderzoekers van het Maastricht UMC+ ontdekt. Er zijn ongeveer 800.000 mensen met type 2 diabetes en 70% daarvan gebruikt metformine. Het middel staat in de top-10 van meest voorgeschreven medicijnen. Een vitamine B12-tekort kan vermoeidheid, bloedarmoede en klachten aan het zenuwstelsel veroorzaken.
Al langer was bekend dat metformine mogelijk een vitamine B12 tekort kan veroorzaken bij diabetici, maar was de relatie hiertussen minder sterk. Het nieuwe onderzoek van Maastrichtse en Drentse onderzoekers¹, onder leiding van prof. dr. Coen Stehouwer en dr. Adriaan Kooy, is gehouden onder 390 patiënten bij drie Nederlandse klinieken. Bij de patiënten die metformine gebruikten in het onderzoek, werd gemiddeld een daling van 19% van het vitamine B12 gehalte in het bloed gevonden. Het tekort aan vitamine B12 kan ontstaan doordat metformine ervoor kan zorgen dat vitamine B12 minder goed in de darmen wordt opgenomen. De klachten die door een vitamine B12-tekort worden veroorzaakt, zijn vrij algemeen van aard en komen vaak voor. Ze worden door de arts meestal gezien als een gevolg van de ziekte diabetes zelf, of van veroudering. Er zou dan weinig aan te doen zijn. Maar wanneer een tekort aan vitamine B12 de boosdoener is, zijn de klachten te voorkomen en te behandelen. De behandelend arts moet er dan wel aan denken dat het tekort het gevolg kan zijn van het gebruik van metformine, aldus de onderzoekers.
Volgens de onderzoekers kan het nuttig zijn als diabetespatiënten die metformine gebruiken regelmatig hun vitamine B12-spiegel door de huisarts laten controleren. En de huisarts zou in ieder geval een mogelijk vitamine-B12-tekort door metformine moeten overwegen als patiënten klachten hebben die in dat beeld passen. Ook het preventief nemen van een vitamine B12-supplement, in overleg met de arts, is een mogelijkheid.
Foliumzuur, magnesium en chroom
Hart- en vaatziekten zijn een complicatie van diabetes. Een verhoogd homocysteïne gehalte van het bloed, een stof die ontstaat bij de stofwisseling van eiwitten, is een voorspeller bij hart- en vaatziekten. Tegelijkertijd is bekend: hoe hoger het foliumzuurgehalte in het lichaam, hoe lager het homocysteïnegehalte. Of het gebruik van foliumzuursupplementen daarmee ook het risico op hart- en vaatziekten vermindert is niet bewezen. Vooralsnog wordt daarom geen extra foliumzuur ter preventie van hart- en vaatziekten aanbevolen. Omdat de foliumzuurinname via de voeding in Nederland aan de krappe kant is, is een supplement volgens het Vitamine Informatie Bureau wel het overwegen waard.
Daarnaast zijn er aanwijzingen dat bij mensen met diabetes vaker een magnesiumtekort voorkomt dan bij gezonde mensen. Symptomen hiervan zijn lusteloosheid, spierzwakte en –pijn, hartfunctiestoornis. Een magnesiumtekort hangt samen met diabetescomplicaties zoals hart- en vaatziekten en oogaandoeningen. Als een magnesiumtekort is geconstateerd, is een magnesiumsupplement wenselijk. Het gebruik dient wel plaats te vinden in overleg met de behandelend arts.
Chroom speelt een rol bij de werking van insuline in het lichaam. Het verbetert de insulinegevoeligheid. Steeds meer studies wijzen op een gunstig effect van het gebruik van chroom supplementen bij diabetes (zowel type 1 als type 2). Mensen met een slecht gereguleerde diabetes kunnen, in overleg met de behandelend arts, overgaan op het gebruik van chroomsupplementen.
Voedingsrichtlijnen bij diabetes
Mensen met diabetes moeten ervoor zorgen dat hun bloedglucosespiegel op peil blijft. Algemeen uitgangspunt bij de advisering voor diabetes patiënten is een gezonde en gevarieerde voeding, met daarin voldoende vitamines en mineralen. Als de voeding voor langere tijd te wensen overlaat, dan is het gebruik van een multivitamine het overwegen waard.
Omdat er vaak onduidelijkheden zijn over de voeding van diabetespatiënten heeft de Nederlandse Diabetes Federatie voedingsrichtlijnen opgesteld. De voedingsrichtlijn 2006, te vinden op www.diabetesfederatie.nl, behandelt onder meer de zin en onzin van bepaalde vitamines en mineralen.
Bron onderzoek Maastricht UMC+:
¹De Jager J. Long term treatment with metformin in patients with type 2 diabetes and risk of vitamin B12 deficiency:randomised placwebo controlled trial. BMJ,mei 2010; doi: 10.1136/bmj.c2181
Overige bronnen:
- Metformin-Induced Vitamin B12 Deficiency Presenting as a Peripheral Neuropathy Bell, David S.H. MD Southern Medical Journal: March 2010 - Volume 103 - Issue 3 - pp 265-267
- www.stichtingb12tekort.nl
- Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM): www.rivm.nl/nationaalkompas
- Diabetes Fonds: http://www.diabetesfonds.nl
- Nederlandse Diabetes Federatie: http://www.diabetesfederatie.nl
Reacties
Vitamine 12 kan ervoor zorgen dat de metformine minder goed wordt opgenomen.
Is er hier sprake van verkeerde informatie.
Vogens mij geldt roch dat t.g.v. gebruik metformine een tekort van vit. b12 kan ontstaan.
met vriendelijk groet
Riny tilmans
Het klopt dat dit een fout is in de bijsluiter. De bijsluiters met deze tekst worden inmiddels aangepast. Een goede en waardevolle constatering!
Voeg reactie toe