Gezondheidsraad: veel Nederlanders hebben extra vitamine D nodig
Grote groepen Nederlanders lopen kans op een tekort aan vitamine D en hebben extra vitamine D nodig, vaak twee keer zo veel als tot nu toe de aanbeveling was. Dat staat in het advies dat de Gezondheidsraad heeft aangeboden aan minister Klink van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. De Gezondheidsraad vindt dat de aanvulling in de eerste plaats via supplementen tot stand moet komen.
Volgens dr. ir. Gertjan Schaafsma, voorzitter van de commissie die het advies opstelde, zet de Gezondheidsraad met het advies over vitamine D een grote stap; de nieuwe aanbevelingen liggen aanzienlijk hoger.
Extra vitamine D noodzakelijk
Een gezonde voeding voorziet in principe in voldoende vitamine D voor personen van 4 tot en met 50 (vrouwen) en 70 (mannen) die een lichte huidskleur hebben en voldoende buiten komen. Alle andere groepen hebben extra vitamine D nodig.
Het Vitamine Informatie Bureau neemt het advies van de Gezondheidsraad over en adviseert dat dagelijks 10 microgram vitamine D extra wordt gebruikt door:
- kinderen tot vier jaar*;
- mensen van 4 tot 50 (vrouwen) of 70 (mannen) jaar die een donkere huidskleur hebben of onvoldoende buitenkomen;
- vrouwen tot 50 jaar die een sluier dragen;
- vrouwen die zwanger zijn of borstvoeding geven;
- vrouwen vanaf 50 en mannen vanaf 70 jaar die een lichte huidskleur hebben en voldoende buitenkomen.
*geldt niet voor kinderen die dagelijks meer dan een halve liter zuigelingenvoeding of opvolgmelk krijgen.
Dagelijks 20 microgram vitamine D extra wordt geadviseerd aan:
- mensen die osteoporose hebben;
- mensen die in een verzorgings- of verpleeghuis wonen;
- vrouwen vanaf 50 en mannen vanaf 70 jaar die een donkere huidskleur of die onvoldoende buitenkomen;
- vrouwen vanaf 50 jaar die een sluier dragen.
Hierbij veronderstelt de commissie dat de inname van calcium voldoende is. Een multivitaminesupplement bevat ook vitamine D en kan daarom een goede vorm zijn om deze vitamine binnen te krijgen en de overige vitamines en mineralen, zoals calcium, aan te vullen.
Sterke botten
Vitamine D is dé vitamine voor gezonde en sterke botten. Het is nodig om calcium op te nemen uit de voeding en in te bouwen in onze botten. Daarmee helpt vitamine D de kans te beperken op botontkalking (osteoporose). Steeds meer onderzoek toont aan dat een tekort aan vitamine D ook een rol speelt bij het ontstaan van verschillende ziektebeelden, zoals kanker en diabetes.
Ieder dag een kwartier buiten
Vitamine D wordt door de huid gemaakt onder invloed van UV-straling in zonlicht. Daarom is het eerste advies dat in het rapport staat om iedere dag minimaal een kwartier buiten te komen. Blootstelling van het hoofd en de handen is voldoende. ‘Het is moeilijk te meten hoeveel vitamine D de huid precies aanmaakt’, zegt dr. ir. Gertjan Schaafsma. ‘In de winter ben je voor vitamine D afhankelijk van de in de zomer opgebouwde voorraad in combinatie met vitamine D uit de voeding.’ Vitamine D zit vooral in vette vis, en het wordt standaard toegevoegd aan margarine en halvarine.
Pas op voor een teveel aan vitamine D
Als naast supplementen ook verrijkte producten worden gebruikt bestaat de kans op een teveel aan vitamine D. Het is essentieel dat de inname van vitamine D onder de veilige bovengrens van inname blijft. Kinderen lopen het grootste risico op overschrijding. De Gezondheidsraad adviseert de om de samenstelling van verrijkte voedingsmiddelen te registreren. Op dit moment is namelijk niet bekend welke voedingsmiddelen verrijkt zijn met vitamine D en wat het niveau van verrijking is. Over supplementen is die informatie wel beschikbaar.
Maatregelen op Europees niveau
De Gezondheidsraad vindt het wenselijk dat de toevoeging van vitamine D aan margarine, halvarine en bak- en braadproducten wordt gehandhaafd. Verder adviseert zij het type voedingsmiddelen waaraan vitamine D in Europa mag worden toegevoegd te beperken tot melk, melkvervangers en olie, en niet, zoals nu het geval is, dit toe te staan voor elk willekeurig product. Het voordeel van deze producten is dat risicogroepen ze juist veel gebruiken. In het rapport staat een voorstel voor verrijkingsniveaus van deze producten, waarbij bij gebruik van deze producten in combinatie met supplementen kinderen en volwassenen geen risico lopen teveel binnen te krijgen.