Vrolijk door winterzon
Veel mensen gaan binnenkort weer op wintersport. Van een weekje op de ski's word je vrolijk. En dat komt niet alleen door de ontspanning en de prachtige omgeving. Er gebeurt namelijk iets in het lichaam waar je wellicht vrolijk van wordt: er wordt vitamine D aangemaakt. Dus niet insmeren en zoveel mogelijk in de zon? We zetten de fabels en feiten op een rij.
Vitamine D en de zon:
Fabels en feiten op een rij
Fabels
1. Hoe meer zon hoe beter
Dat is niet het geval. Door zonlicht maakt de huid vitamine D aan. Om voldoende van deze vitamine aan te maken is een kwartier per dag buiten zijn genoeg. Maar pas op: hoe langer in de zon hoe beter gaat niet op! Sterker nog: het is gewoon gevaarlijk om de hele dag te gaan bakken. Overdrijf dus niet met het aanbidden van de zon. Te lang en te veel in de zon kan leiden tot huidkanker. Ga je de zon in, neem dan voldoende voorzorgsmaatregelen en begin in elk geval met een goede zonnebrandcrème.
2. Als ik me insmeer maak ik geen vitamine D aan
Vitamine D wordt inderdaad aangemaakt in de huid door UV-straling. Met een zonnebrandcrème bescherm je je weliswaar tegen deze straling, maar als je langer buiten bent is je lichaam goed in staat om ondanks de bescherming vitamine D aan te maken.
3. Om bruin te worden, moet je eerst een beetje verbranden.
Integendeel! Een verbrande huid vervelt eerder, waardoor je juist niet bruin wordt. Bovendien is het pijnlijk en erg schadelijk voor de huid. Smeer je dus goed in. De huid probeert zichzelf ook te beschermen tegen de UV-straling. Dit gebeurt door het aanmaken van pigment dat in de cellen van de opperhuid wordt gelegd. Zo ontstaat een 'parasol' van pigment (melanine) die de cellen in de basis van de opperhuid afschermt tegen de UV-straling. Hierdoor wordt de kans op het ontstaan van schade aan het DNA sterk verminderd. Dit proces kennen we als 'bruinen'.
4. Als het bewolkt is hoef ik me niet in te smeren
Als het de hele dag bewolkt is, heb je geen bescherming tegen de zon nodig. Maar bij lichte bewolking gaat een deel van de straling gewoon door de wolken heen, en daardoor kun je toch verbranden.
5. Zonnestralen zijn goed voor de huid
Soms wel. UV-straling heeft namelijk, mits goed gedoseerd, een ontstekingsremmende werking op de huid. Bij eczeem en psoriasis kan door de dermatoloog UV-lichttherapie worden toegepast.
Feiten
1. Een kwartier per dag buiten zijn is niet voor iedereen genoeg om vitamine D aan te maken
Sommige groepen hebben meer vitamine D nodig dan ze kunnen aanmaken in de huid of binnenkrijgen via de voeding. Die zijn: kinderen onder de 4 jaar, zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven, vrouwen boven de 50 jaar en mannen boven de 70 jaar, mensen met een getinte of donkere huid en mensen die gesluierd buiten komen. Ook al komen ze genoeg buiten, deze mensen hebben allemaal extra vitamine D nodig, in ieder geval 10 microgram per dag. Doe hier de vitamine D test om te kijken of je extra vitamine D nodig hebt.
2. Je wordt vrolijk van zonnen
Dat klopt! Zonlicht heeft een positieve invloed op je stemming. Ook de aanmaak van vitamine D zorgt voor een goed humeur. Uit onderzoek blijkt dat ouderen met een lage vitamine D inname of bloedwaarde vaker last hebben van depressiviteit. De zon zorgt voor een vitamine D voorraad, waardoor je vrolijk blijft.
3. Van te weinig zonlicht word ik ziek
Te weinig zonlicht zorgt dat we te weinig vitamine D in het lichaam hebben. Juist deze anti-infectie vitamine beschermt ons tegen bijvoorbeeld de griep. Veel mensen worden ziek aan het einde van de winter: dat zou best kunnen doordat ze dan door hun vitamine D voorraad heen zijn.
4. Bètacaroteen uit wortelen helpt bij veilig zonnen
In wortels zit bètacaroteen. Er zijn aanwijzingen dat bètacaroteen de huid beschermt tegen verbranden. Er is uitgebreider onderzoek nodig om hier meer over te kunnen zeggen. Voorlopig is het dus niet zeker of een extra worteltje helpt tegen het verbranden, maar een lekker en gezond tussendoortje is het natuurlijk wel!
5. Minder vallen en breuken door vitamine D
Vitamine D is nodig voor de gezondheid van onze botten, maar beïnvloedt ook de spierfunctie. Een tekort kan gepaard gaan met spierzwakte en spierkrampen. Voldoende vitamine D in het lichaam zorgt voor een beter evenwichtsgevoel, waardoor het risico op vallen kleiner is. Vitamine D zorgt niet alleen voor minder botbreuken, maar ook voor minder valpartijen.
Bronnen:
- http://www.voedingscentrum.nl
- http://www.kwfkankerbestrijding.nl
- http://www.huidinfo.nl
- Bertone-Johnson ER et al. Vitamin D intake from foods and supplements and depressive symptoms in a diverse population of older women. Am J Clin Nutr. 2011 Aug 24.
- Hoogendijk WJ et al. Depression is associated with decreased 25 Hydroxyvitamin D and increased parathyroid horome levels in older adults. Arch Gen Psychiatry. 2008;65(5):508-512
- Kopcke, W. Krutmann, J. Protection from Sunburn with beta-carotene - A meta-analysis. Photochemistry and Photobiology. Volume 84, Issue 2, Page 284-288
- www.gezondheidsraad.nl