Vermoeidheid

Geschreven door: Wouter Stap, tekstschrijver voeding en gezondheid
Beoordeeld door: Suzan Tuinier, vitamine-expert
Laatste update: 29 januari 2026

In het kort

Vermoeidheid betekent dat je minder energie hebt dan normaal. Je voelt je futloos en hebt moeite met bewegen, denken of concentreren. Vermoeidheid kan lichamelijke, mentale of emotionele oorzaken hebben. Vaak spelen meerdere factoren tegelijk een rol. In de meeste gevallen gaat vermoeidheid vanzelf over. Soms is er een tekort aan voedingsstoffen of sprake van bloedarmoede.

Wanneer komt het voor?

Vermoeidheid komt veel voor en kan iedereen treffen. Je hebt meer kans op vermoeidheid bij stress, slecht slapen, ziekte, herstel na een infectie of een ongezonde leefstijl. Ook zwangerschap, intensief sporten, nachtdiensten en emotionele gebeurtenissen kunnen een rol spelen. Bij langdurige vermoeidheid kan er sprake zijn van een tekort aan vitamines of mineralen, of van bloedarmoede.

Wat kun je zelf doen?

Beweeg regelmatig. Ga elke dag naar buiten en kies voor wandelen of fietsen.

Eet gevarieerd. Kies voor volkorenproducten, groenten, fruit, peulvruchten, noten en vis.

Zorg voor rust en regelmaat. Ga op vaste tijden naar bed en sta op vaste tijden op.

Drink geen alcohol en stop met roken. Deze kunnen vermoeidheid verergeren.

Luister naar je lichaam. Wissel inspanning en ontspanning af.

Blijven klachten langer aanhouden? Zoek dan met je huisarts naar mogelijke oorzaken.

Supplementen bij vermoeidheid: wat is zinvol?

Sommige vitamines en mineralen kunnen helpen bij vermoeidheid. Supplementen kunnen helpen als er sprake is van een tekort of verhoogd risico, bijvoorbeeld bij bloedarmoede, een eenzijdig voedingspatroon of bepaalde aandoeningen. Gebruik supplementen nooit ter vervanging van behandeling en overleg bij twijfel of medicijngebruik altijd met je arts of apotheker.

Ijzer

Wat is het?
IJzer is nodig voor de aanmaak van hemoglobine, een stof in rode bloedcellen die zuurstof door het lichaam vervoert.

Waarom genoemd bij vermoeidheid?
Een tekort aan ijzer kan leiden tot bloedarmoede (ijzergebreksanemie). Bij bloedarmoede krijgen organen en spieren minder zuurstof. Dit veroorzaakt klachten zoals vermoeidheid, bleek zien, duizeligheid, kortademigheid en een verminderde conditie. IJzergebrek is de meest voorkomende oorzaak van bloedarmoede, vooral bij vrouwen met hevige menstruatie en bij zwangere vrouwen.

Wat kun je doen?
Laat bij langdurige vermoeidheid je ijzerstatus controleren. Eet ijzerrijke voeding zoals vlees, volkorenproducten, peulvruchten en groene groenten. Vitamine C helpt bij de opname van ijzer uit voeding.

Alternatief advies
Sommige therapeuten adviseren ijzersupplementen ook bij milde vermoeidheid zonder vastgesteld tekort.

Let op
Gebruik ijzersupplementen alleen bij een vastgesteld tekort. Te veel ijzer kan schadelijk zijn en maag-darmklachten geven. Neem niet meer dan 40 mg ijzer per dag. Onderzoek altijd de oorzaak van bloedarmoede.

Foliumzuur

Wat is het?
Foliumzuur (vitamine B11) is nodig voor de celdeling en de aanmaak van rode bloedcellen.

Waarom genoemd bij vermoeidheid?
Een tekort aan foliumzuur kan leiden tot een vorm van bloedarmoede. Hierdoor neemt het zuurstoftransport in het bloed af, wat vermoeidheid en zwakte kan veroorzaken.

Wat kun je doen?
Eet foliumzuurrijke voeding zoals groene bladgroenten, volkorenbrood en peulvruchten. Bij een tekort kan een supplement nodig zijn.

Alternatief advies
Foliumzuur wordt soms preventief geadviseerd bij vermoeidheid, ook zonder bloedarmoede.

Let op
Foliumzuur kan een vitamine B12-tekort mogelijk maskeren.

Vitamine B12

Wat is het?
Vitamine B12 is nodig voor de aanmaak van rode bloedcellen en een goed werkend zenuwstelsel.

Waarom genoemd bij vermoeidheid?
Een tekort aan vitamine B12 kan leiden tot bloedarmoede en klachten zoals vermoeidheid, concentratieproblemen en tintelingen. Het komt vaker voor bij ouderen, mensen met maag- of darmproblemen en bij veganisten.

Wat kun je doen?
Laat je B12-status meten bij aanhoudende vermoeidheid. Vitamine B12 zit in dierlijke producten zoals vlees, vis, zuivel en eieren. Voor veganisten is een supplement aanbevolen. De aanbevolen hoeveelheid is 2,8 microgram per dag.

Alternatief advies
Sommige alternatieve behandelaars adviseren hoge doses B12, bijvoorbeeld 1000-2000 microgram per dag.

Let op
Te veel vitamine B12 kan in principe geen kwaad, maar hoge doseringen zijn meestal niet nodig.

Vitamine D

Wat is het?
Vitamine D ondersteunt je spieren, botten en immuunsysteem.

Waarom genoemd bij vermoeidheid?
Een lage vitamine D-status wordt vaker gezien bij mensen met vermoeidheid. Bij een tekort kunnen spierzwakte en moeheid optreden.

Wat kun je doen?
Zorg dagelijks voor voldoende zonlicht op je huid, ook in de winter. Ga bijvoorbeeld 15–30 minuten naar buiten tussen 11.00 en 15.00 uur. Eet regelmatig producten met vitamine D, zoals vette vis (zalm, makreel, haring), eieren en margarine. Voor sommige mensen is een supplement aanbevolen, bijvoorbeeld voor kinderen, ouderen, zwangeren en mensen die weinig buiten komen. De aanbevolen hoeveelheid is 10 microgram per dag, en voor 70-plussers 20 microgram.

Alternatief advies
In de orthomoleculaire geneeskunde worden soms hogere doseringen geadviseerd, van 25-75 microgram per dag.

Let op
Te veel vitamine D kan leiden tot nierschade. Gebruik niet meer dan 100 microgram per dag.

Magnesium

Wat is het?
Magnesium speelt een rol bij je energiestofwisseling en de werking van je spieren.

Waarom genoemd bij vermoeidheid?
Een tekort kan leiden tot vermoeidheid, spierzwakte en krampen. Bij het chronisch vermoeidheidssyndroom wordt soms een lage magnesiumstatus gevonden.

Wat kun je doen?
Eet magnesiumrijke voeding zoals noten, volkorenproducten en groene groenten.

Alternatief advies
Magnesiumsuppletie wordt regelmatig geadviseerd bij vermoeidheid, voor kortdurend therapeutisch gebruik 300-500 mg per dag.

Let op
Te veel magnesium uit supplementen kan diarree veroorzaken. Het officiële advies is om niet meer dan 250 mg per dag te nemen.

Vitamine B-complex

Wat is het?
Veel B-vitamines (zoals B2, B3, B5, B6, B11 en B12) spelen een rol bij de energieproductie, zenuwfunctie en stofwisseling.

Waarom genoemd bij vermoeidheid?
Een tekort aan één of meerdere B-vitamines kan leiden tot klachten zoals vermoeidheid, concentratieproblemen en prikkelbaarheid.

Wat kun je doen?
Eet gevarieerd, met voldoende volkorenproducten, eieren, peulvruchten, vlees, vis en zuivel. Bij langdurige vermoeidheid of een eenzijdig eetpatroon kun je een supplement overwegen.

Alternatief advies
In de complementaire zorg wordt vitamine B-complex regelmatig ingezet bij chronische vermoeidheid.

Let op
Zonder vastgesteld tekort is langdurig gebruik van hoge doseringen niet nodig. Ze kunnen bijwerkingen geven, zoals tintelingen bij te veel vitamine B6.

Vitamine C

Wat is het?
Vitamine C ondersteunt het immuunsysteem en helpt bij de opname van ijzer.

Waarom genoemd bij vermoeidheid?
Een lage vitamine C-inname kan leiden tot lusteloosheid, vermoeidheid en een verlaagde weerstand. Ook helpt vitamine C het lichaam ijzer beter op te nemen, wat belangrijk is bij het voorkomen van bloedarmoede.

Wat kun je doen?
Eet dagelijks groente en fruit, vooral citrusvruchten, bessen, paprika en kiwi. In situaties van stress of ziekte kan de behoefte aan vitamine C toenemen. De aanbevolen hoeveelheid is 75 mg.

Alternatief advies
Sommige therapeuten adviseren hogere doseringen vitamine C bij aanhoudende vermoeidheid, bijvoorbeeld 2000-3000 mg per dag.

Let op
Hoge doseringen (boven 1000 mg per dag) zijn meestal niet nodig en kunnen darmklachten geven.

Disclaimer

Deze informatie is bedoeld als algemene uitleg en vervangt geen persoonlijk medisch advies. Stop niet op eigen initiatief met medicijnen en gebruik supplementen niet als vervanging van een behandeling die je met je zorgverlener hebt afgesproken. Bespreek twijfel, bijwerkingen of klachten met je huisarts, apotheker of behandelaar.